HMK m. 260/1, 'Hâkim, aşağıda belirtilen hâllerde, tanıkların bir veya birkaçının birlikte ve birbiri ardınca dinlenmesine karar verebilir' demektedir. Bu 'birlikte dinleme' usulünün amacı nedir ve HMK m. 261'deki 'yüzleştirme'den farkı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #81905

HMK m. 260/1'de düzenlenen 'tanıkların bir veya birkaçının birlikte ve birbiri ardınca dinlenmesi' usulü ile HMK m. 261'deki 'yüzleştirme' farklı amaçlara hizmet eden iki ayrı usuldür. 1) **Birlikte ve Birbiri Ardınca Dinleme (HMK m. 260/1):** - **Amacı:** Bu usulün temel amacı, aynı olaya tanıklık etmiş birden fazla kişinin beyanlarını, birbirlerinden etkilenmelerini önleyerek, 'aynı anda veya çok kısa aralıklarla' almaktır. Böylece, bir tanığın ifadesi biter bitmez diğerine geçilerek, aradaki sürede tanıkların birbirleriyle konuşup ifadelerini senkronize etmeleri veya bir tanığın diğerinin ifadesinden etkilenerek kendi hafızasını değiştirmesi riski azaltılır. Bu, özellikle olayın sıcaklığıyla ve ilk elden bilgilerin saflığını korumak için önemlidir. Hakim, bir tanığı dinlerken diğerlerini salondan çıkarabilir (HMK m. 261/1'in farklı bir uygulaması). - **Niteliği:** Bu, daha çok 'delillerin toplanma düzenine' ilişkin bir yöntemdir. 2) **Yüzleştirme (HMK m. 261):** - **Amacı:** Bu usulün temel amacı, daha önce ayrı ayrı dinlenmiş olan ve beyanları arasında 'çelişki' bulunan tanıkları (veya tanıkla tarafı) bir araya getirerek, bu çelişkili noktaları doğrudan onlara sormak ve çelişkiyi gidermeye çalışmaktır. Burada amaç, ilk beyanları almak değil, mevcut beyanlar arasındaki tutarsızlığı çözmektir. - **Niteliği:** Bu, daha çok 'delillerin değerlendirilmesi ve çelişkilerin giderilmesine' yönelik bir yöntemdir. Kısacası, HMK m. 260/1, olayın ilk elden ve saf bir şekilde anlatılmasını sağlamak için tanıkları 'birbiri ardınca seri bir şekilde' dinlemeyi hedeflerken; HMK m. 261, daha sonra ortaya çıkan çelişkileri çözmek için bu tanıkları 'karşılıklı olarak' konuşturmayı ve sorgulamayı amaçlar. Biri 'veri toplama' aşamasına, diğeri 'veri analizi' aşamasına daha yakındır.