İYUK m. 43/1-a ve 1-b bentleri, görev veya yetki uyuşmazlıklarının çözüm mercilerini (Danıştay veya Bölge İdare Mahkemesi) belirlerken, bu mercilerin verdiği kararların 'kesin' olduğunu (m. 43/3) belirtir. Bu 'kesinlik' ilkesi, Anayasa Mahkemesi'nin 'kanuni hakim güvencesi' (Anayasa m. 37) ilkesiyle bir çatışma yaratır mı? Bir taraf, merci tayini kararının, davasının yanlış mahkemede görülmesine yol açtığını ve bu nedenle kanuni hakim güvencesinin ihlal edildiğini iddia ederek AYM'ye başvurabilir mi?
Evet, bir taraf bu iddiayla AYM'ye başvurabilir. İYUK m. 43/3'teki 'kesinlik', olağan kanun yollarının kapalı olduğu anlamına gelir, ancak Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunu (Anayasa m. 148) kapatmaz. Bu iki ilke arasındaki ilişki şöyledir: - **Kanuni Hakim Güvencesi (Anayasa m. 37):** 'Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.' Bu ilke, bir davanın hangi mahkemede görüleceğinin, kanunla önceden ve objektif olarak belirlenmesini gerektirir. Mahkemenin keyfi olarak seçilememesini güvence altına alır. - **İYUK m. 43 (Merci Tayini):** Bu madde, kanunda öngörülen görev ve yetki kurallarının uygulanmasında bir uyuşmazlık çıktığında, bu uyuşmazlığı çözerek 'kanuni hakimi' belirlemeyi amaçlar. Danıştay veya BİM, bu yetkiyi kullanırken, İYUK'taki görev ve yetki kurallarını (m. 32, 33, 34, 36 vb.) yorumlayarak bir karar verir. Eğer bir taraf, Danıştay veya BİM'in verdiği merci tayini kararının, İYUK'taki bu görev ve yetki kurallarını 'bariz bir şekilde yanlış yorumladığını', 'keyfi bir karar verdiğini' veya 'kanunda olmayan bir yetki kuralı yarattığını' ve bu nedenle davasının aslında kanunen yetkili olmayan bir mahkemeye gönderildiğini düşünüyorsa, bu durum 'kanuni hakim güvencesi'nin ihlali anlamına gelir. Bu durumda, merci tayini kararı idari yargı içinde kesinleşmiş olduğu için, bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde, Anayasa Mahkemesi'ne 'kanuni hakim güvencesinin ihlal edildiği' iddiasıyla bireysel başvuruda bulunabilir. AYM, bu başvuruda, Danıştay veya BİM'in yaptığı yorumun Anayasa'ya ve kanuni hakim ilkesine uygun olup olmadığını denetler.