HMK m. 199'a göre 'senet', 'belge' kavramının bir alt türüdür. HMK m. 205'te düzenlenen 'adi senetlerin sahteliği iddiası' ile HMK m. 211'de düzenlenen 'resmi senetlerin sahteliği' iddiası arasındaki temel usuli farklar nelerdir? Özellikle ispat yükü ve hakimin bağlayıcılığı açısından karşılaştırınız.

Adi senetler ile resmi senetlerin sahteliği iddiası durumunda izlenecek usul ve sonuçlar arasında önemli farklar vardır: 1) **Dayanılan İlke ve İspat Yükü:** - **Adi Senetler (HMK m. 205):** Bir adi senetteki imza veya yazı inkar edildiğinde, kural olarak bu imzanın veya yazının o kişiye ait olduğunu ispatlama yükü, 'senede dayanan tarafa' aittir. Yani, senet metnindeki yazının veya imzanın sahteliği değil, aksine 'gerçekliği' ispatlanmaya çalışılır. Mahkeme, bilirkişi incelemesi (grafoloji) yaptırır. - **Resmi Senetler (HMK m. 211):** Resmi senetler (noter senedi, mahkeme ilamı, tapu senedi vb.), bir kamu görevlisi tarafından usulüne uygun olarak düzenlendiği için, 'aksi sabit oluncaya kadar kesin delil' sayılırlar. Bu senetlerdeki imza veya içeriğin sahteliğini iddia eden taraf, bu iddiasını 'ispatlamakla yükümlüdür'. Yani, karine resmi senedin doğruluğu yönündedir ve sahteliği iddia eden bu karineyi çürütmek zorundadır. 2) **Hakimin Bağlayıcılığı:** - **Adi Senetler:** Sahtelik iddiası üzerine yapılan inceleme sonucunda, eğer imzanın veya yazının o kişiye ait olmadığı anlaşılırsa, senet delil değerini tamamen yitirir. - **Resmi Senetler:** Resmi bir senedin sahteliği, ancak 'mahkeme kararıyla' veya 'aynı kuvvette başka bir resmi belgeyle' ispatlanabilir. Sahtelik ispatlanmadığı sürece, hakim resmi senedin içeriğiyle bağlıdır. 3) **Geçici Olarak Hükümden Düşme:** - **Adi Senetler:** Sahtelik iddiası ciddi bulunursa, senet hakkında 'geçici olarak hükümden düşme' kararı verilebilir (HMK m. 209). - **Resmi Senetler:** Kural olarak böyle bir durum yoktur; senet, sahteliği kesinleşene kadar geçerliliğini korur. Kısacası, resmi senetler daha güçlü bir ispat aracına ve daha sıkı bir korumaya sahiptir. Adi senetlerde ispat yükü senede dayananda iken, resmi senetlerde sahteliği iddia edendedir.