Velayetin kaldırılması davasında (TMK m. 348), anne ve babanın her ikisinden de velayetin kaldırılması durumunda, çocuğa 'vasi' atanması zorunlu mudur? Atanacaksa, bu işlemi hangi mahkeme yapar?

Evet, anne ve babanın her ikisinden de velayetin kaldırılması durumunda, çocuğun yasal temsilcisiz kalmaması ve haklarının korunması için kendisine bir 'vasi' atanması zorunludur. Bu, TMK m. 348'in son cümlesinde ('Velâyetin ana ve babanın ikisinden de kaldırılması hâlinde çocuğa bir vasi atanır.') açıkça emredilmiştir. Velayet, çocuğun en temel yasal temsil mekanizmasıdır. Bu mekanizma ortadan kalktığında, çocuğun hukuki işlemlerini yapacak, malvarlığını yönetecek ve kişisel bakımını üstlenecek bir başka yasal temsilciye (vasiye) ihtiyaç duyulur. Bu işlemi yapacak olan mahkeme ise, velayetin kaldırılmasına karar veren Aile Mahkemesi değil, 'vesayet makamı' olan Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi, velayetin kaldırılmasına karar verdikten sonra, bu durumu ve çocuğa vasi atanması gerektiğini bir müzekkere ile çocuğun yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi'ne bildirir. Sulh Hukuk Mahkemesi, TMK'nın vesayete ilişkin hükümlerine (m. 404 vd.) göre, çocuğun menfaatlerini en iyi şekilde koruyacak uygun bir kişiyi (akraba, yakın veya bir kurum) vasi olarak atar. Aile Mahkemesi sadece 'tespit' yapar ve 'ihbarda' bulunur; atama yetkisi münhasıran Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir.