Bir işçinin, ihbar tazminatı alacağı, 7036 sayılı Kanun'un dava şartı arabuluculuğu getirdiği 01.01.2018 tarihinden önce doğmuş, ancak dava bu tarihten sonra açılmıştır. Bu durumda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu mudur?

Hayır, zorunlu değildir. Bir kanun hükmünün, özellikle de usul hukukuna ilişkin 'dava şartı' gibi hükümlerin ne zamandan itibaren uygulanacağı, 'kanunların zaman bakımından uygulanması' ilkesiyle belirlenir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun dava şartı arabuluculuğu düzenleyen 3. maddesi, 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun geçici maddelerinde veya genel hükümlerinde, bu kuralın, yürürlük tarihinden önce doğmuş uyuşmazlıklara da uygulanacağına dair geriye dönük bir düzenleme bulunmamaktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 448. maddesi, 'Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.' diyerek temel ilkeyi ortaya koymuştur. Ancak, 'dava şartı', davanın açıldığı anda aranan bir koşuldur ve Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, dava şartı arabuluculuk, 'uyuşmazlığın doğduğu tarihe' göre değil, 'davanın açıldığı tarihe' göre uygulanır. Yani, uyuşmazlık 2017'de doğmuş olsa bile, eğer dava 01.01.2018'den sonra açılmışsa, dava açıldığı anda arabuluculuk bir dava şartı olduğu için, arabulucuya başvurmak zorunludur. Dolayısıyla, sorunun doğru cevabı 'Evet, zorunludur' olmalıdır. Yargıtay, bu konuda, uyuşmazlığın doğum tarihini değil, davanın açıldığı tarihteki usul kurallarının geçerli olacağını istikrarlı bir şekilde kabul etmektedir. Bu, usul kurallarının 'derhal uygulanması' ilkesinin bir sonucudur.