HMK m. 199'da tanımlanan 'elektronik ortamdaki veriler'in delil olarak sunulmasında, bu verilerin 'bütünlüğü' ve 'değiştirilmediği' nasıl güvence altına alınır? Mahkeme, kendisine sunulan bir e-posta veya mesajlaşma programı çıktısının (ekran görüntüsü) gerçekliği konusunda şüpheye düşerse, ne gibi bir inceleme yapmalıdır?
Elektronik verilerin delil olarak en zayıf noktası, kolayca değiştirilebilir ve manipüle edilebilir olmalarıdır. Bu nedenle, bu verilerin 'bütünlüğünün' ve 'değiştirilmediğinin' güvence altına alınması kritik öneme sahiptir. Mahkeme, kendisine sunulan bir ekran görüntüsü veya metin çıktısının gerçekliği konusunda şüpheye düşerse veya karşı taraf buna itiraz ederse, şu incelemeleri yapmalıdır: 1) **Elektronik Belgenin Aslının Sunulması (HMK m. 219):** Mahkeme, 'Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir.' hükmü gereği, delili sunan taraftan, çıktısını aldığı elektronik belgenin aslını (örneğin, telefon, bilgisayar veya e-posta sunucusundaki orijinal veriyi) incelemeye sunmasını isteyebilir. 2) **Bilirkişi İncelemesi:** En etkili yöntem, bir 'bilişim veya adli bilişim uzmanı' bilirkişiden rapor alınmasıdır. Bilirkişi, sunulan elektronik cihaz veya hesaplar üzerinde inceleme yaparak; - E-postanın veya mesajın gerçekten iddia edilen hesaplardan gönderilip gönderilmediğini, - Mesajın veya e-postanın zaman damgasını (tarih ve saatini), - Verinin sonradan değiştirilip değiştirilmediğini (metadata analizi), - Verinin orijinal olup olmadığını, teknik yöntemlerle tespit edebilir. 3) **İlgili Servis Sağlayıcıdan Bilgi İstenmesi:** Gerekirse, mahkeme, ilgili servis sağlayıcıdan (GSM operatörü, e-posta sunucusu, sosyal medya platformu) log kayıtlarını ve ilgili verileri isteyebilir. Bu yöntem, delilin kaynağını ve bütünlüğünü teyit etmenin en güvenilir yollarından biridir. Sadece taraflardan birinin sunduğu ve doğruluğu teyit edilemeyen bir ekran görüntüsüne dayanarak hüküm kurulması, eksik inceleme nedeniyle bozma sebebi olabilir.