İYUK m. 43/1-a, idare mahkemesinin görevsizlik kararıyla Danıştay'a gönderdiği bir dosyada, Danıştay'ın davayı kendi görevinde görmemesi halinde 'dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar vereceğini' belirtir. Danıştay'ın bu 'gönderme' kararı, bir 'yetki/görev uyuşmazlığı çıkarma' işlemi midir, yoksa bir 'merci tayini' midir? Bu nitelemenin hukuki sonucu nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #81076

Danıştay'ın bu 'gönderme' kararı, bir 'yetki/görev uyuşmazlığı çıkarma' işlemi değil, nihai bir 'merci tayini' (görevli mahkemeyi belirleme) işlemidir. Bu nitelemenin hukuki sonucu, kararın kesin ve bağlayıcı olmasıdır. Bu iki kavram arasındaki fark şudur: - **Uyuşmazlık Çıkarma:** Genellikle aynı düzeydeki iki mahkemenin, bir davada birbirlerini görevli/yetkili görerek dosyayı birbirlerine göndermeleriyle ortaya çıkan bir kilitlenme durumudur. Bu uyuşmazlığın, bir üst merci tarafından çözülmesi gerekir (Bkz. İYUK m. 43/1-b). - **Merci Tayini:** Üst bir mahkemenin, alt mahkemeler arasındaki bir uyuşmazlığı veya göreve ilişkin bir belirsizliği, nihai olarak çözerek davaya bakacak mahkemeyi belirlemesidir. İYUK m. 43/1-a'daki durum tam olarak budur. İdare mahkemesi, davanın Danıştay'ın görevinde olduğunu düşünerek dosyayı göndermiştir. Danıştay, idari yargının en üst mercii olarak, bu görev değerlendirmesini incelemiş ve 'Hayır, bu dava benim değil, X İdare Mahkemesi'nin görevindedir' demiştir. Bu, bir uyuşmazlık çıkarmak değil, hiyerarşik üstünlüğüne dayanarak görevli mahkemeyi kesin olarak belirlemektir. Bu kararın hukuki sonucu, İYUK m. 43/3 uyarınca 'kesin' olmasıdır. Dosyanın gönderildiği idare mahkemesi, artık 'ben de görevli değilim' diyerek yeni bir görevsizlik kararı veremez veya Danıştay ile bir uyuşmazlık içine giremez. Danıştay'ın kararına uymak ve davayı esastan incelemek zorundadır. (Bkz. DİDDGK, 2015/4502 K.)