Anayasa Mahkemesi'nin 'gerekçeli karar hakkı'na ilişkin içtihatları çerçevesinde, bir istinaf veya temyiz merciinin, ilk derece mahkemesi kararını onarken, 'Dosyadaki yazılara kararın dayandığı deliller ile gerektirici sebeplere göre, ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir' şeklinde standart bir gerekçe kullanması her zaman yeterli midir? Hangi durumlarda bu tür bir onama gerekçesi, gerekçeli karar hakkının ihlaline yol açabilir?

Hayır, bu tür standart bir onama gerekçesi her zaman yeterli değildir. Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, bir üst mahkemenin, ilk derece mahkemesi kararını aynı gerekçeyi benimseyerek veya ona atıf yaparak onaması kural olarak yeterlidir. Yukarıda belirtilen standart onama gerekçesi de genellikle bu amaca hizmet eder. Ancak, bu durumun istisnaları vardır ve bu tür bir onama gerekçesi, özellikle aşağıdaki durumlarda 'gerekçeli karar hakkı'nın ihlaline yol açabilir: 1) **İlk Derece Kararının Gerekçesiz Olması:** Eğer onanan ilk derece mahkemesi kararının kendisi zaten yetersiz, çelişkili veya soyut bir gerekçeye dayanıyorsa, üst mahkemenin bu yetersiz gerekçeye atıf yaparak onama kararı vermesi, ilk ihlali devam ettirmek anlamına gelir. 2) **Kanun Yolunda Yeni ve Esaslı İddialar İleri Sürülmesi:** Eğer davacı veya davalı, istinaf/temyiz dilekçesinde, ilk derece mahkemesinde tartışılmamış, ancak davanın sonucunu esastan etkileyebilecek 'yeni ve ciddi' bir hukuki argüman veya delil ileri sürmüşse, üst mahkemenin bu yeni ve esaslı iddiayı görmezden gelerek standart onama gerekçesini kullanması hak ihlali oluşturur. Üst mahkemenin, bu yeni ve esaslı iddiayı neden kabul etmediğini veya neden sonuca etkili bulmadığını özel olarak gerekçelendirmesi gerekir. (Bkz. AYM, Caner Kandırmaz, B. No: 2013/3672). Kısacası, onama kararının gerekçesi, ilk derece mahkemesi kararının niteliğine ve kanun yolu dilekçesinin içeriğine göre değerlendirilir. Süreç bir bütün olarak, tarafların temel iddialarının karşılandığı izlenimini vermiyorsa, hak ihlali doğabilir.