HMK m. 199'da tanımlanan 'elektronik ortamdaki veriler' ve 'benzeri bilgi taşıyıcıları' ifadelerinin kapsamı, teknolojik gelişmeler karşısında nasıl yorumlanmalıdır? Örneğin, bir 'blockchain' üzerindeki değiştirilemez bir kayıt veya bir 'akıllı sözleşme' (smart contract) çıktısı, gelecekte bu madde kapsamında bir 'belge' olarak kabul edilebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80982

HMK m. 199'daki 'elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları' ifadesi, kanun koyucunun teknolojik gelişmelere açık bir kapı bırakma iradesini yansıtan, dinamik ve geniş yorumlanması gereken bir ifadedir. Maddenin gerekçesinde de, farklı bilgi taşıyıcıları belirtilmek suretiyle 'bu konudaki gelişmelere imkân tanıyacak bir tanımlama yapıldığı' vurgulanmıştır. Bu çerçevede, bir 'blockchain' üzerindeki değiştirilemez kayıt veya bir 'akıllı sözleşme' çıktısı, gelecekte ve hatta günümüzde HMK m. 199 kapsamında bir 'belge' olarak kabul edilebilir. Değerlendirme şu kriterlere göre yapılmalıdır: 1) **Bilgi Taşıyıcı Olma:** Bu teknolojiler, bir hukuki işleme veya vakıaya ilişkin verileri (taraflar, tarih, miktar, koşullar vb.) taşımaktadır. 2) **Uyuşmazlığı İspata Elverişli Olma:** Bir uyuşmazlığın çözümüne ışık tutacak bilgiler içermektedirler. 3) **Güvenilirlik ve Değiştirilemezlik:** Blockchain teknolojisinin temel özelliği, dağıtık bir yapıya sahip olması ve üzerindeki kayıtların sonradan değiştirilememesidir. Bu özellik, ona geleneksel elektronik verilerden (e-posta, word belgesi vb.) daha yüksek bir ispat gücü ve güvenilirlik kazandırır. Bu durum, onun 'kesin delile' yaklaşan bir takdiri delil veya en azından çok güçlü bir 'delil başlangıcı' olarak kabul edilmesini sağlayabilir. Akıllı sözleşmeler de, tarafların anlaştığı koşulları otomatik olarak icra eden kodlar içerdiğinden, tarafların iradesini yansıtan önemli bir kanıt niteliği taşır. Yargı, teknolojiye adapte oldukça, bu tür yeni nesil bilgi taşıyıcılarını HMK m. 199 kapsamında 'belge' olarak kabul edecek ve ispat güçlerini, sundukları teknik güvenceler oranında değerlendirecektir. Bu, kanunun lafzına ve ruhuna uygun bir yorum olacaktır.