Ceza yargılamasında 'tevsii tahkikat' talebi nedir ve bu talep hangi aşamada ileri sürülür? 'Silahların Eşitliği İlkesi Bakımından Davanın Sonucuna Etkili Olguların Araştırılmaması Sorunu' başlıklı makalede, bu müessesenin aslında soruşturma aşamasıyla ilgili olduğu yönündeki tespit, kovuşturma aşamasındaki delil toplama talepleri açısından ne anlama gelmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80941

'Tevsii tahkikat', kelime anlamıyla 'soruşturmanın genişletilmesi' demektir. Uygulamada genellikle kovuşturma (duruşma) aşamasında, sanık veya vekili tarafından, toplanmasını istedikleri ek delilleri (tanık dinlenmesi, bilirkişi raporu alınması, belge getirtilmesi vb.) mahkemeden talep etmek için kullanılır. Ancak makalede de isabetli bir şekilde belirtildiği gibi, bu terim hukuki olarak CMK'daki düzenlemelerle tam örtüşmez. 'Soruşturmanın genişletilmesi', CMK m. 173/3'te, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara (KYOK) yapılan itiraz üzerine Sulh Ceza Hakimliğinin verebileceği bir karar olarak özel olarak düzenlenmiştir. Kovuşturma aşamasında ise tarafların bu talepleri, CMK m. 206 ('Delillerin ortaya konulması ve reddi') kapsamında değerlendirilmelidir. Makaledeki tespitin pratik anlamı şudur: Savunma makamı duruşma aşamasında bir delilin toplanmasını istediğinde, bu talep 'tevsii tahkikat' olarak adlandırılsa bile, aslında CMK m. 206 kapsamında bir 'delil ortaya koyma' talebidir. Mahkeme bu talebi, yine aynı maddedeki (delilin kanuna aykırı olması, karara etkisiz olması, davayı uzatma amacı taşıması) gerekçelerle reddedebilir. Ancak bu reddin gerekçeli olması ve silahların eşitliği ilkesini ihlal etmemesi gerekir. Yani terminoloji farklı olsa da, kovuşturma aşamasındaki delil taleplerinin reddi, adil yargılanma hakkı kapsamında denetime tabidir.