Bir idari davada, idare mahkemesi, bakmakta olduğu bir davada dava dilekçesini, istemin genişletildiği gerekçesiyle ve 'dilekçe ret' kararı vererek reddetmiştir. Davacının yenilediği dilekçede ise bu kez hem ilk işlem hem de bir yönetmelik maddesinin iptali istenmiştir. Bunun üzerine mahkeme, yönetmelik iptalinin Danıştay'ın görevine girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Danıştay 5. Dairesi'nin 2009/1073 K. sayılı kararında bu usul neden hukuka aykırı bulunmuştur? Bu karar, 'taleple bağlılık' ilkesinin bir dava boyunca nasıl korunması gerektiğini göstermektedir?
Danıştay 5. Dairesi'nin 2009/1073 K. sayılı kararında bu usulün hukuka aykırı bulunmasının temel nedeni, mahkemenin 'taleple bağlılık' (HMK m. 26, idari yargıda da kıyasen uygulanır) ilkesini ve 'iddianın genişletilmesi yasağını' (HMK m. 141) hatalı yorumlamasıdır. Bir davada mahkeme, davacının 'ilk dava dilekçesindeki' talepleriyle bağlıdır. Davacı, sonradan (örneğin cevaba cevap dilekçesiyle veya yenileme dilekçesiyle) dava konusunu veya sebebini davalının rızası olmadan genişletemez. Karara konu olayda, davacı ilk dilekçesinde sadece bir idari işlemin iptalini istemiştir. Mahkemenin, sonradan sunulan ve hukuken yeni bir talep ekleme imkanı vermeyen bir dilekçedeki yönetmelik iptali istemini dikkate alarak 'dilekçe ret' kararı vermesi en baştan hatalıdır. Bu hatalı 'dilekçe ret' kararı üzerine davacının istemini genişleterek yönetmelik iptalini de eklediği yenileme dilekçesini esas alarak görevsizlik kararı vermesi ise ikinci bir hatadır. Danıştay, mahkemenin ilk dava dilekçesindeki taleple bağlı kalması gerektiğini, sonradan eklenen ve usulen mümkün olmayan yönetmelik iptali talebini yok sayarak, sadece ilk talep olan idari işlemin iptali davasını görev ve yetkisi dahilinde çözmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu karar, taleple bağlılık ilkesinin, yargılamanın başından sonuna kadar, sonradan usulsüzce yapılan eklemelere karşı korunması gerektiğini ve mahkemenin görevini, davanın açıldığı andaki hukuki çerçeveye göre belirlemesi gerektiğini göstermektedir.