Polis merkezinde verilen bir ifadenin zapta geçirilmiş hali olan 'ifade tutanağı', HMK m. 199 kapsamında bir belge midir? Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/4805 K. sayılı kararında bu belgeye 'mahkeme dışı ikrar' niteliği atfedilmesi, belgenin ispat gücünü nasıl etkiler? Bu tür bir ikrarın aksinin ispatı mümkün müdür?

Evet, polis merkezinde düzenlenen ve tarafların imzasını taşıyan bir ifade tutanağı, HMK m. 199'da tanımlanan 'uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı metin' tanımına uyduğu için kesinlikle bir 'belge' niteliğindedir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/4805 K. sayılı kararında bu durum daha da ileriye taşınarak, kişinin resmi bir makam olan polis merkezi huzurunda verdiği ve bir ödeme vakıasını kabul ettiği beyanının 'mahkeme dışı ikrar' niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Mahkeme dışı ikrar, HMK m. 188'de düzenlenen mahkeme içi ikrar gibi kesin delil niteliğinde olmasa da, çok güçlü bir takdiri delildir. Yargıtay'a göre, bu ikrar yazılı bir belgeye (ifade tutanağı) döküldüğü için, ödeme vakıası artık çekişmeli olmaktan çıkmıştır. Bu ikrarın aksinin ispatı mümkündür, ancak ispat külfeti artık ikrarda bulunan tarafa geçer. İkrarda bulunan taraf, bu beyanının hata, hile veya tehdit gibi iradeyi sakatlayan bir nedenle verildiğini veya beyanın maddi bir yanlışa dayandığını kesin ve inandırıcı delillerle ispat etmek zorundadır. Kararda da belirtildiği gibi, beyanın iradeyi sakatlayan bir nedenle verildiği savunulmadıkça, bu ikrara itibar edilmesi gerekir. Aksi durum, resmi kurumlara olan güveni zedeler.