İdari davalarda dava açma ehliyeti (İYUK m. 2), 'menfaat ihlali' şartına bağlanmıştır. Bir belediyenin, komşu bir parselde yapılan imar planı değişikliğine karşı, bu planın kendi şehrinin silüetini bozacağı iddiasıyla dava açma ehliyeti var mıdır? 'Menfaat' kavramının kişisel, meşru ve güncel olması gerekliliği, tüzel kişiler açısından nasıl yorumlanmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80784

Evet, dava açma ehliyeti vardır. İdari davalarda aranan 'menfaat', sübjektif bir hak ihlalinden daha geniştir. Dava konusu işlemin, davacının hukuki durumunu veya çıkarlarını makul ve olası bir şekilde etkilemesi yeterlidir. Menfaatin kişisel, meşru ve güncel olması gerekir. Tüzel kişiler açısından 'kişisellik', o tüzel kişinin görev ve yetki alanıyla veya faaliyet konusuyla ilgili bir etki anlamına gelir. Bir belediyenin görevi, sadece kendi sınırları içindeki imar düzenini sağlamak değil, aynı zamanda kent estetiğini, tarihi dokuyu ve yaşam kalitesini korumaktır. Komşu bir parselde yapılacak ve şehrin genel görünümünü (silüetini) olumsuz etkileyecek devasa bir yapı, belediyenin bu görev alanını ve dolayısıyla 'meşru menfaatini' doğrudan etkiler. Bu etki, hem 'güncel'dir (plan değişikliği yapılmıştır) hem de belediyeye özgü, yani 'kişisel'dir. Danıştay içtihatları da, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve belediyelerin, kendi görev alanlarını dolaylı da olsa etkileyen işlemlere karşı dava açma ehliyetini geniş yorumlama eğilimindedir.