HMK m. 259/3, 'Mahkeme, hasta veya engelli olmasından dolayı gelemeyen tanığı bulunduğu yerde dinler.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, hakimin takdirine bağlı bir yetki midir, yoksa bir zorunluluk mudur? Bu hükmün, tanıklık görevinin kamu hizmeti niteliği ve adil yargılanma hakkı ile ilişkisini kurarak açıklayınız.

Bu hüküm, bir zorunluluktur. Maddede 'dinleyebilir' gibi takdire işaret eden bir ifade yerine, 'dinler' şeklinde kesin ve emredici bir ifade kullanılmıştır. Tanıklık, bir kamu görevidir ve maddi gerçeğe ulaşmak için vazgeçilmez bir delildir. Bir tanığın, kanunda belirtilen geçerli bir mazereti (hastalık, engellilik) nedeniyle mahkemeye gelememesi, onun beyanından vazgeçilmesi için bir sebep olamaz. Adil yargılanma hakkı, tarafların delillerini sunabilmesini ve mahkemenin bu delilleri toplamasını gerektirir. Eğer önemli bir tanık, sağlığı nedeniyle duruşmaya gelemiyorsa, mahkemenin onun beyanını almaktan imtina etmesi, delillerin toplanması ilkesini ve dolayısıyla adil yargılanma hakkını zedeler. Bu nedenle, tanığın mazereti usulüne uygun olarak belgelendiğinde, mahkeme HMK m. 259/3 uyarınca tanığı bulunduğu yerde (evinde, hastanede vb.) dinlemekle yükümlüdür.