HMK m. 259/4 uyarınca istinabe ile dinlenen tanığın beyanlarının delil değeri ile HMK m. 149 uyarınca SEGBİS ile bizzat hakim tarafından dinlenen tanığın beyanlarının delil değerini, 'delillerin serbestçe takdiri' ilkesi (HMK m. 198) açısından karşılaştırınız. Hakim, bu iki beyan arasında çelişki olması durumunda hangisine daha fazla itibar etme eğiliminde olmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80572

Her iki beyan da HMK uyarınca geçerli tanık beyanıdır ve hakim, HMK m. 198 uyarınca her ikisini de serbestçe takdir eder. Ancak, delillerin değerlendirilmesinde 'doğrudanlık ilkesi' önemli bir rol oynar. SEGBİS ile yapılan dinlemede, davaya bakan hakim tanıkla doğrudan görsel ve işitsel temas kurar; tanığın tavırlarını, tereddütlerini, samimiyetini bizzat gözlemleyebilir ve anında ek sorularla beyanını netleştirebilir. İstinabe yoluyla dinlemede ise hakim, tanıkla doğrudan temas kurmaz; sadece başka bir hakim tarafından alınmış ifadenin yazılı olduğu bir tutanağı okur. Bu durum, tanığın beyanının gücünü ve hakim üzerindeki etkisini zayıflatır. Dolayısıyla, bir çelişki durumunda, hakim, 'delillerin doğrudanlığı' ilkesi gereği, bizzat (SEGBİS yoluyla da olsa) dinlediği ve gözlemlediği tanığın beyanına daha fazla itibar etme eğiliminde olacaktır. Çünkü bu beyan, hakimin vicdani kanaatinin oluşmasında daha güçlü ve güvenilir bir kaynak teşkil eder.