Bir ceza davasında mahkemenin, savunmanın esasa ilişkin ve davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki bir delil toplama talebini (tevsii tahkikat) gerekçesiz olarak veya 'dosyanın tekemmül ettiği' gibi basmakalıp bir ifadeyle reddetmesi, AYM ve İHAM içtihatları uyarınca hangi hakların ihlaline yol açar?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80571

Bu durum, Anayasa m. 36 ve AİHS m. 6'da güvence altına alınan adil yargılanma hakkının birden fazla unsurunun ihlaline yol açar: 1) Silahların Eşitliği İlkesi: Savunmanın, iddianın sunduğu delillere karşı kendi delillerini sunma ve tartıştırma imkanı elinden alınarak, iddia makamı karşısında dezavantajlı bir konuma düşürülmesidir. 2) Çelişmeli Yargılama Hakkı: Savunmanın, yargılamanın seyrini etkileyebilecek bir delili mahkeme önünde tartışma ve mahkemenin kararını bu yönde etkileme fırsatının engellenmesidir. 3) Gerekçeli Karar Hakkı: Delil talebinin neden reddedildiğine ilişkin 'ilgili ve yeterli' bir gerekçe sunulmamasıdır. 'Dosyanın tekemmül ettiği' gibi basmakalıp bir ifade, talebin neden esasa etkili olmadığının somut bir açıklamasını içermediğinden, yeterli bir gerekçe değildir. AYM ve İHAM, özellikle mahkumiyetle sonuçlanan davalarda, savunmanın esaslı delil taleplerinin bu şekilde karşılanmamasını adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul etmektedir. (Bkz: `silahların-esitligi-ilkesi-bakimindan...` metni).