Bir idari işlemin iptali için açılan davada 'yürütmenin durdurulması' (YD) talebinin kabulü için gerekli olan şartlar nelerdir? YD kararının, davanın esası hakkında bir hüküm niteliği taşıyıp taşımadığını ve bu kararın idare üzerindeki etkisini açıklayınız.

Yürütmenin durdurulması kararının verilebilmesi için İYUK m. 27/2'de belirtilen iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir: 1) İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması, 2) İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması. YD kararı, davanın esası hakkında bir hüküm niteliği taşımaz; geçici bir hukuki koruma tedbiridir. Mahkemenin, davanın esasına girmeden, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre yaptığı bir ön değerlendirmedir. Ancak, idare üzerinde bağlayıcı bir etkiye sahiptir. YD kararı, dava konusu idari işlemin tesis edildiği andan itibaren tüm sonuçlarıyla birlikte askıya alınması, yani hiç yapılmamış gibi bir duruma getirilmesi anlamına gelir. İdare, bu kararın gereğini 30 gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür. Bu karar, nihai iptal kararına kadar işlemin hukuki ve fiili sonuçlarını durdurur.