Prime esas kazancın tespiti davalarında 'resen (kendiliğinden) araştırma ilkesi' mi, yoksa taraflarca getirilme ilkesi mi uygulanır? YİBBGK'nın 4/10/2019 tarihli ve E.2018/1, K.2019/5 sayılı kararında belirtilen ilkeyi ve bu ilkenin ispat yükü üzerindeki etkisini açıklayınız.

Prime esas kazancın tespiti davalarında 'resen (kendiliğinden) araştırma ilkesi' uygulanır. YİBBGK'nın ilgili kararında da vurgulandığı üzere, bu davalar sosyal güvenlik hakkı gibi kamu düzenini ilgilendiren bir alana ilişkindir. Bu nedenle, genel hukuk davalarındaki 'taraflarca getirilme ilkesi'nin aksine, bu davalarda hakim, tarafların sunduğu delillerle bağlı kalmayıp, maddi gerçeği ortaya çıkarmak için kendiliğinden delil toplayabilir, tanık dinleyebilir, kurumlardan bilgi ve belge isteyebilir. Bu ilkenin ispat yükü üzerindeki etkisi şudur: İşçilik alacağı davalarında ispat yükü kural olarak davacı işçideyken, prime esas kazancın tespiti davalarında ispat yükü belirli bir tarafa yüklenemez. Hakim, her türlü delili değerlendirerek gerçeği bulmakla yükümlüdür. Bu durum, sosyal güvenlik hakkının korunması amacından kaynaklanmaktadır. (Bkz: `prime-esas-ucretin-tespiti-davasinin-reddi` AYM kararı, İlgili Hukuk Bölümü, § 22, 24).