TCK m. 54'te düzenlenen eşya müsaderesi ile TCK m. 55'teki kazanç müsaderesini amaçları ve konuları bakımından karşılaştırınız. Suçun mağduruna iade edilebilecek bir maddi menfaatin kazanç müsaderesine konu edilip edilemeyeceğini TCK m. 55/1'deki düzenleme çerçevesinde izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80493

Eşya müsaderesi (TCK m. 54) ve kazanç müsaderesi (TCK m. 55) amaç ve konu bakımından farklıdır. Eşya müsaderesinin amacı, suçta kullanılan, suç işlenmesine tahsis edilen veya suçtan meydana gelen ve bu nitelikleriyle tehlikelilik arz eden eşyayı failin elinden alarak yeni bir suçta kullanılmasını önlemektir. Konusu 'eşya'dır. Kazanç müsaderesinin amacı ise, suç işleyerek haksız kazanç elde edilmesini önlemek ve 'suçun kar getirmemesi' (crime does not pay) ilkesini hayata geçirmektir. Konusu, suçtan elde edilen 'maddi menfaatler' ve bunların dönüştürülmesiyle ortaya çıkan 'ekonomik kazançlar'dır. TCK m. 55/1'in ikinci cümlesi, 'Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddî menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.' hükmünü amirdir. Bu, kazanç müsaderesinin ikincil (tali) nitelikte olduğunu gösterir. Eğer suçtan elde edilen menfaat (para, mal vb.) belirli bir mağdura aitse ve ona iadesi mümkünse, öncelik iadedir. Müsadere ancak iadenin mümkün olmadığı (örneğin mağdurun belli olmadığı veya menfaatin devlete karşı işlenen bir suçtan elde edildiği) durumlarda uygulanır. (Bkz: `musadere-nedir.html`, Kazanç Müsaderesi Şartları bölümü).