Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.05.2018 tarihli kararında 'temyiz edilen önceki hüküm bozma kararı verilmesiyle ortadan kalkmış olduğundan' ifadesi, bozma kararının hukuki niteliği hakkında neyi ifade etmektedir?

Bu ifade, bozma kararının 'inşai (kurucu)' nitelikte değil, 'tespiti ve bozucu' nitelikte olduğunu ifade eder. Şöyle ki; Yargıtay'ın bozma kararı, ilk derece mahkemesinin veya bölge adliye mahkemesinin verdiği hükmü hukuken 'ortadan kaldırır' veya 'yok sayılır' hale getirir. Bozma kararıyla birlikte, o hükmün maddi anlamda kesin hüküm teşkil etme olasılığı ortadan kalkar ve dosya yeniden yargılanmak üzere geri döner. Bu andan itibaren ortada hukuken geçerli bir mahkumiyet veya beraat kararı yoktur. Bu durum, 'uymadan sonra serbestlik' kuralının da temelini oluşturur. Madem ki ortada geçerli bir hüküm kalmamıştır, o halde ilk derece mahkemesi dosyayı yeniden ele alıp, bozma nedenlerini de dikkate alarak, sanki ilk defa karar veriyormuş gibi delilleri serbestçe değerlendirip yeni bir sonuca varabilir. Bozma kararı, dosyayı hukuken yargılamanın başına döndüren bir etkiye sahiptir.