HMK m. 302/3'te yer alan 'diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz' ifadesinin hukuki anlamı ve işlevi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80441

Bu ifadenin hukuki anlamı ve işlevi, HMK m. 302'de getirilen yeni kuralların, kendisinden önce veya sonra çıkarılmış olsun, diğer tüm kanunlardaki aksi yöndeki düzenlemelere göre 'öncelikli ve üstün' olduğunu belirtmektir. Bu, özel bir 'lex posterior' (sonraki kanun önceki kanunu ilga eder) veya 'lex specialis' (özel kanun genel kanunu ilga eder) kuralı koyarak, uygulamada doğabilecek çelişkileri ve tereddütleri baştan engellemeyi amaçlayan bir 'emredici yorum kuralı'dır. Örneğin, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda veya başka bir usul kanununda, 'karar harcı ödenmeden ilam verilmez' veya 'harç ödenmeden kanun yoluna başvurulamaz' şeklinde bir hüküm olsa bile, HMK m. 302/3, bu hükümlerin 'uygulanmayacağını' ve HMK m. 302'nin ilgili fıkralarının esas alınacağını kesin bir dille ifade eder. Bu, hak arama özgürlüğünü koruyan yeni ilkenin, istisnasız bir şekilde uygulanmasını güvence altına alır.