5271 sayılı CMK'nın 67/6. maddesi uyarınca, tarafların (savcı, sanık, katılan) 'uzmanından bilimsel mütalaa' alması ne anlama gelir? Bu 'uzman mütalaası' ile mahkemenin atadığı 'bilirkişi raporu' arasındaki temel fark nedir?

'Uzmanından bilimsel mütalaa' (veya özel bilirkişi raporu), tarafların, mahkemenin atadığı resmi bilirkişi dışında, kendi seçecekleri bir uzmandan, davanın çözümü uzmanlık gerektiren bir konusunda bilimsel ve teknik bir görüş almalarıdır. Bu, savunma ve iddia makamlarına, resmi bilirkişi raporunu denetleme, ona karşı argüman geliştirme ve kendi tezlerini bilimsel bir dayanağa oturtma imkanı veren, 'silahların eşitliği' ilkesinin bir gereğidir. Temel farklar şunlardır: 1) Atama: Bilirkişi, mahkeme veya savcı tarafından re'sen veya talep üzerine atanır ve tarafsız olması beklenir. Uzman mütalaasını hazırlayan uzman ise, taraflardan biri tarafından seçilir ve ücreti o tarafça karşılanır; dolayısıyla o tarafın tezini desteklemesi beklenir. 2) Hukuki Nitelik: Bilirkişi raporu, CMK'da düzenlenmiş bir 'delil değerlendirme aracı'dır. Uzman mütalaası ise, tarafların iddia veya savunmalarını destekleyen bir 'delil' veya 'beyan delili' niteliğindedir. Mahkeme, bilirkişi raporu gibi uzman mütalaasını da serbestçe takdir eder; onunla bağlı değildir. Ancak mahkeme, uzman mütalaasındaki bilimsel argümanları görmezden gelemez, bunları dikkate alıp neden kabul edip etmediğini gerekçesinde tartışmak zorundadır.