Bir ceza davasında, sanığın eyleminin TCK'nın 184/1. maddesi kapsamında 'bina' niteliğinde bir yapıya ilişkin olup olmadığının tespiti, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek bir konu mudur, yoksa bilirkişi incelemesi gerektirir mi?

Bu konu, hem hukuki hem de teknik boyutları olan bir konudur ve genellikle bilirkişi incelemesi gerektirir. TCK m. 184/1'deki 'bina yapma veya mevcut binada değişiklik yapma' eyleminin tespiti için, yapılan imalatın hukuki olarak 'bina' veya 'bina vasfında eklenti' sayılıp sayılmayacağı bir hukuki nitelendirmedir. Ancak bu nitelendirmenin yapılabilmesi için, öncelikle yapılan işin teknik özelliklerinin (yapının taşıyıcı sisteminin niteliği, kapladığı alan, kullanılan malzeme, kalıcı olup olmadığı vb.) somut olarak ortaya konulması gerekir. Bu teknik tespitler, çözümü uzmanlık (inşaat mühendisliği, mimarlık) gerektiren konulardır ve CMK m. 63 uyarınca bilirkişi tarafından yapılmalıdır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2015/2189 sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkeme, imara aykırı olduğu iddia edilen yapının niteliklerini, TCK m. 184/1 kapsamında bina niteliğinde olup olmadığını tespit etmek için bilirkişiden 'ek rapor' almalı ve bu teknik veriler ışığında kendi hukuki değerlendirmesini yapmalıdır. Dolayısıyla, konu sadece hukuki bilgiyle çözülemez, teknik bilirkişi verilerine ihtiyaç duyar.