5237 sayılı TCK m. 50/1-f uyarınca kısa süreli hapis cezasının 'kamuya yararlı bir işte çalıştırma' tedbirine çevrilmesi için 'gönüllü olma' koşulunun aranmasının hukuki sebebi nedir? Mahkemenin, sanığın bu konudaki rızasını almadan böyle bir karar vermesi hangi hukuki sonucu doğurur?

'Gönüllü olma' koşulunun hukuki sebebi, Anayasa'nın 18. maddesinde düzenlenen 'angarya yasağı' ve cezanın bireyselleştirilmesi ilkesidir. Bir kişiyi rızası dışında bir işte ücretsiz olarak çalıştırmak, angarya olarak kabul edilebilir. Kanun koyucu, bu anayasal güvenceyi dikkate alarak, bu seçenek yaptırımın uygulanmasını failin rızasına bağlamıştır. Ayrıca, kamuya yararlı işte çalışmanın temel amaçlarından biri, hükümlünün topluma yeniden entegrasyonu ve ıslahıdır. Bu amacın gerçekleşmesi, hükümlünün bu sürece gönüllü katılımıyla daha mümkündür. Mahkemenin, sanığın TCK m. 50/1-f'deki bu açık koşula aykırı olarak, gönüllü olup olmadığını sormadan ve rızasını almadan hapis cezasını kamuya yararlı bir işte çalıştırmaya çevirmesi, kanuna aykırı bir karar teşkil eder ve Yargıtay tarafından bozma nedeni sayılır (Bkz. Yargıtay 2. CD, 2017/4700 E., 2017/13580 K.). Bu durum, hükmün esasına ilişkin bir hata olduğundan, kararın bozulmasını ve sanığın rızası alınarak yeniden karar kurulmasını gerektirir.