Metinlerde geçen İHAM'ın Mehmet Haberal ve diğer milletvekili başvuru kararlarında, tutukluluğun devamı kararlarının sadece Anayasa m.19 (kişi hürriyeti) açısından değil, başka hangi temel haklar açısından da bir müdahale teşkil ettiği belirtilmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #80119

Anayasa Mahkemesi'nin, metinde atıf yapılan Mehmet Haberal başvurusuna ilişkin kararında, tutuklu bir milletvekilinin tutukluluğunun devamına karar verilmesinin, sadece Anayasa m.19'da güvence altına alınan 'kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına' bir müdahale olmadığı vurgulanmıştır. AYM'ye göre bu durum, aynı zamanda Anayasa m.67'de düzenlenen 'seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına' da yönelik bir müdahaledir. Çünkü tutukluluk, seçilmiş bir milletvekilinin yasama faaliyetine katılmasını ve temsil yetkisini fiilen kullanabilmesini engellemektedir. Dahası, bu müdahale sadece milletvekilinin seçilme hakkını değil, onu seçen 'seçmenlerin serbest iradelerini açıklama hakkını' da ihlal etmektedir. Bu nedenle mahkemelerin, bu tür durumlarda tutukluluğun devamına karar verirken, sadece kişi hürriyeti ile kamu yararı arasında değil, aynı zamanda seçilme hakkı ve kamu yararı arasında da bir denge gözetmesi ve müdahalenin neden zorunlu ve orantılı olduğunu somut gerekçelerle açıklaması gerekmektedir.