Anayasa Mahkemesi ve İHAM, tutukluluğun devamı kararlarında 'basmakalıp' (boilerplate) veya 'formül' gerekçeleri nasıl değerlendirmekte ve bu tür kararların hukuki sonucu ne olmaktadır?

Anayasa Mahkemesi ve İHAM, tutukluluğun devamı kararlarında kullanılan basmakalıp veya formül gerekçeleri, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali olarak kabul etmektedir. İHAM, yasadaki maddeleri aynen yazan, kalıp ifadeleri tekrarlayan ve tutuklama nedenlerini somut olayla ilişkilendirmeyen ulusal mahkeme kararlarını 'soyut' (Letellier-Fransa), 'basmakalıp' (Yağcı ve Sargın-Türkiye) ve 'ayrıntıdan yoksun' (Smirnova-Rusya) olarak nitelemiştir. Anayasa Mahkemesi de 17.07.2014 tarihli kararında, aynı hususların tekrarı niteliği taşıyan basmakalıp gerekçelerle tutukluluk süresinin uzatılmasını Anayasa m.19'un ihlali saymıştır. Bu tür gerekçeler, tutukluluğun devamının meşruiyetini haklı gösterecek somut olgulara ve kişiselleştirilmiş değerlendirmelere dayanmadığı için 'ilgili' ve 'yeterli' kabul edilmez. Hukuki sonucu, Anayasa m.19 ve İHAS m.5'te güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edilmesidir. Bu durum, bireysel başvuru yolunda ihlal kararı verilmesine ve başvurucu lehine tazminata hükmedilmesine yol açabilir.