HMK m.302'nin getirdiği düzenlemeler çerçevesinde, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, bir mahkeme kararının icraya konulmasına veya kanun yollarına taşınmasına engel teşkil eder mi? Bu düzenlemenin amacı nedir?

Hayır, HMK m.302/2 uyarınca bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konmasına (icraya konulmasına) ve kanun yollarına (istinaf, temyiz) başvurulmasına engel teşkil etmez. HMK m.302/3, 492 sayılı Harçlar Kanunu dahil diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümlerinin uygulanmayacağını belirterek bu kuralı pekiştirmiştir. Bu düzenlemenin temel amacı, bir tarafın hak arama özgürlüğünü ve kararın gereğini yerine getirme imkanını, karşı tarafın harç ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle engellememektir. Madde gerekçesinde de belirtildiği gibi, taraflardan birinin kendisine yüklenmemiş olan harcı ödemeye zorlanması doğru görülmemiştir. Devletin harç alacağı, kanuni yollardan her zaman tahsil edilebilir bir alacak olduğundan, bu alacağın tahsil edilmemiş olması, diğer tarafın hukuki süreçleri yürütmesine mani olmamalıdır. Bu, adalete erişim hakkını ve hakkaniyeti güvence altına alan bir düzenlemedir.