1982 Anayasası'nın 152. maddesinin son fıkrası, 'Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz' hükmünü amirdir. Bu 'on yıllık süre yasağı'nın kapsamını, (a) başvurunun soyut veya somut norm denetimi olmasına göre ve (b) aykırılık iddiasının Anayasa'nın farklı bir maddesine dayanması durumuna göre analiz ediniz. Anayasa Mahkemesi'nin, soyut norm denetimi yoluyla esastan reddettiği bir kanun hükmünün, 10 yıl geçmeden bu kez somut norm denetimi yoluyla ve Anayasa'nın farklı bir maddesine aykırılığı iddiasıyla önüne gelmesi halinde, başvuruyu inceleyebilir mi? (Bkz. AYM E.2021/29, K.2021/17)

Anayasa m. 152/son'da düzenlenen 'on yıllık süre yasağı', aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla mükerrer başvuruları önleyerek hukuki istikrarı sağlamayı ve Anayasa Mahkemesi'nin iş yükünü hafifletmeyi amaçlar. Bu yasağın kapsamı şu şekilde analiz edilebilir: (a) Başvuru Türüne Göre Kapsam: Madde metni lafzi olarak sadece somut norm denetimi ('...tekrar başvuruda bulunulamaz' ifadesi itiraz yoluna atıftır) için düzenlenmiş gibi görünse de, Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihatlarında bu yasağı kıyasen soyut norm denetimi (iptal davası) için de uygulamaktadır. Mahkeme, bu yaklaşımıyla, denetim yolları arasında tutarlılık sağlamayı ve anayasallık denetiminin sonuçlarının istikrarını pekiştirmeyi hedeflemektedir. Nitekim AYM'nin E.2021/29, K.2021/17 sayılı kararında da bu yasağın itiraz başvurusu için geçerli olduğu yinelenmiştir. (b) Aykırılık Gerekçesine Göre Kapsam: On yıllık yasak, 'aynı kanun hükmünün' Anayasa'ya aykırılığı iddiasını kapsar. Yargısal içtihatlar ve doktrin, bu yasağın 'aynı kanun hükmünün, aynı Anayasa kuralına aykırılığı' iddiası için geçerli olduğu yönündedir. Anayasa Mahkemesi, bir kuralın anayasaya uygunluğunu incelerken taleple bağlı olmakla birlikte gerekçeyle bağlı değildir. Ancak incelemesini genellikle talepte belirtilen Anayasa maddeleri çerçevesinde yapar. Dolayısıyla, daha önce Anayasa'nın bir maddesine (örneğin m. 13) aykırılığı iddiasıyla incelenip reddedilen bir kanun hükmünün, 10 yıl geçmeden bu kez Anayasa'nın farklı bir maddesine (örneğin m. 36) aykırılığı iddiasıyla yeniden Mahkeme önüne getirilmesi mümkündür. Çünkü bu, 'aynı iddia' olarak kabul edilmez. Farklı bir anayasal ilke veya hak temelinde yeni bir hukuki tartışma söz konusudur. Sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi'nin soyut norm denetimi yoluyla esastan reddettiği bir kanun hükmü, 10 yıl geçmeden, somut norm denetimi yoluyla ve Anayasa'nın farklı bir maddesine aykırılığı iddiasıyla önüne gelirse, Mahkeme bu başvuruyu inceleyebilir. Zira hem başvuru yolu (somut norm denetimi) hem de aykırılık iddiasının dayandığı Anayasa maddesi farklıdır ve bu durum 10 yıllık yasak kapsamına girmez.