CMK m. 4/1, 'Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir' derken, aynı fıkrada '6 ncı madde hükmü saklıdır' demektedir. CMK m. 6 ise, 'İddianamenin kabulünden sonra, suçun yargılamasının alt dereceli bir mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilemez' hükmünü içerir. Bu iki madde arasındaki ilişkiyi 'doğal yargıç' ilkesi ve 'usul ekonomisi' açısından yorumlayınız. Ağır Ceza Mahkemesi'nde kasten öldürme suçundan (TCK m. 81) açılan bir davada, yargılama ilerledikçe eylemin aslında taksirle öldürme (TCK m. 85) olduğu ve Asliye Ceza Mahkemesi'nin görev alanına girdiği kanaati oluşursa, Ağır Ceza Mahkemesi görevsizlik kararı verebilir mi? Neden?

CMK m. 4/1, görevin kamu düzeninden olduğunu ve mahkemenin yargılamanın her aşamasında görevli olup olmadığını re'sen inceleyebileceğini belirten genel kuralı koyar. Bu, 'doğal (yasal) yargıç' ilkesinin (Anayasa m. 37) bir gereğidir; hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. Ancak CMK m. 6, bu genel kurala önemli bir istisna getirir. Bu istisnanın temelinde 'usul ekonomisi' ve 'yargılamanın sürüncemede bırakılmasının önlenmesi' ilkeleri yatar. İddianame kabul edilip kovuşturma başladıktan sonra, daha ağır suçlara bakmakla görevli olan üst dereceli bir mahkemenin, yargılama sonucunda suçun daha hafif olduğu ve alt dereceli bir mahkemenin görevine girdiği kanaatine varması halinde, dosyayı alt dereceli mahkemeye göndermesi, yargılamanın gereksiz yere uzamasına ve mükerrer işlemlere yol açacaktır. CMK m. 6, 'çoğun içinde az da vardır' prensibinden hareketle, üst dereceli mahkemenin alt dereceli mahkemenin görevine giren suçlara da bakabileceğini kabul eder. Sorudaki örnekte, Ağır Ceza Mahkemesi'nde kasten öldürme (TCK m. 81) suçundan açılan bir davada, yargılama sonunda eylemin taksirle öldürme (TCK m. 85) olduğu ve bu suçun Asliye Ceza Mahkemesi'nin görevine girdiği kanaati oluşsa bile, Ağır Ceza Mahkemesi görevsizlik kararı VEREMEZ. Çünkü CMK m. 6, üst dereceli mahkemenin (Ağır Ceza) alt dereceli mahkemeye (Asliye Ceza) görevsizlik kararı vermesini açıkça yasaklamaktadır. Bu durumda Ağır Ceza Mahkemesi, yargılamaya devam ederek taksirle öldürme suçundan hüküm kuracaktır. Bu düzenleme, davanın mahkemeler arasında gidip gelmesini önleyerek adil yargılanma hakkının bir unsuru olan 'makul sürede yargılanma' hakkını korumayı amaçlamaktadır.