Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrasında yer alan 'Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz' hükmünün (10 yıllık yasak) kapsamını ve istisnalarını açıklayınız. Bu yasak, soyut norm denetimi yoluyla yapılan başvuruları da kapsar mı?

Anayasa m. 152'deki '10 yıllık yasak', somut norm denetimi (itiraz yolu) ile yapılan bir başvurunun AYM tarafından esastan incelenip reddedilmesi halinde, aynı kanun hükmü için 10 yıl boyunca yeniden itiraz yoluna başvurulamayacağını ifade eden bir kuraldır. Bu kuralın amacı, yargı sisteminin sürekli aynı iddialarla meşgul edilmesini önlemek ve hukuki istikrarı sağlamaktır. Kuralın kapsamı ve istisnaları şunlardır: 1) Kapsamı: Yasak, sadece 'aynı kanun hükmü' ve 'aynı Anayasa maddesine aykırılık' iddiası için geçerlidir. 2) İstisnaları: a) Farklı Anayasa Hükmüne Aykırılık: Reddedilen kanun hükmünün, Anayasa'nın farklı bir maddesine aykırılığı iddiasıyla 10 yıl içinde tekrar başvurulabilir. b) Esasa Girilmeyen Ret Kararları: AYM, başvuruyu esasa girmeden, yetkisizlik veya süre aşımı gibi usuli nedenlerle reddetmişse, 10 yıllık yasak işlemez. c) Anayasa Değişikliği: Eğer 10 yıl içinde Anayasa'nın ilgili maddesi veya itiraz edilen kanun hükmünün dayandığı Anayasal ilke değişirse, yasak kalkar ve yeniden başvuru yapılabilir. 3) Soyut Norm Denetimine Etkisi: Anayasa metni bu yasağı sadece 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) için öngörmüş olsa da, Anayasa Mahkemesi içtihatlarıyla bu yasağı genişleterek, itiraz yoluyla esastan reddettiği bir hüküm için 10 yıl dolmadan soyut norm denetimi (iptal davası) yoluyla yapılan başvuruları da reddetmektedir (Bkz: AYM, E.2021/29, K.2021/17). Bu, mahkemenin kararlarında tutarlılığı sağlama amacına yönelik bir içtihat uygulamasıdır.