Bir mahkemenin, taraflardan birinin ileri sürdüğü Anayasa'ya aykırılık iddiasını 'ciddi' bulmamasının (Anayasa m. 152) hukuki sonuçları nelerdir? Anayasa Mahkemesi, bu 'ciddilik' takdirini denetleyebilir mi? Aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı, daha sonraki bir aşamada (örn: temyiz) tekrar ileri sürülebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #79440

Mahkemenin, bir tarafın Anayasa'ya aykırılık iddiasını 'ciddi' bulmaması durumunda, bu iddiayı bir ara kararla reddeder ve davayı görmeye devam eder. Bu ret kararı, tek başına temyiz edilebilen bir karar değildir; ancak davanın esası hakkında verilecek nihai kararla birlikte temyiz edilebilir. Anayasa Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin 'ciddilik' konusundaki takdirini denetleyemez. Yani, bir mahkeme bir iddiayı ciddi bulmayıp AYM'ye göndermediğinde, AYM bu kararı inceleyip 'bu iddia ciddiydi, bana göndermeliydin' diyemez. Ciddilik takdiri, tamamen davaya bakan mahkemenin yetkisindedir. Ancak, ilk derece mahkemesinin bu ret kararından sonra, davada verilen nihai hüküm temyiz edildiğinde, Anayasa'ya aykırılık iddiası temyiz merciinde (Yargıtay/Danıştay) tekrar ileri sürülebilir. Temyiz mercii, bu iddiayı kendisi 'ciddi' bulursa, dosyayı AYM'ye gönderebilir. Anayasa m. 152/2 bu durumu açıkça düzenlemiştir: 'Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını ciddî görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır.' Bu hüküm, ciddilik takdirinin temyiz denetimine tabi olduğunu ve iddianın temyiz aşamasında yeniden canlandırılabileceğini göstermektedir.