Soyut norm denetimi (iptal davası) ile somut norm denetimi (itiraz yolu) arasındaki temel farkları; denetimi başlatan süjeler, denetim konusu normların kapsamı, başvuru süreleri ve denetimin amacı açısından karşılaştırınız.

Soyut norm denetimi ve somut norm denetimi, Anayasa yargısının iki temel yoludur ve aralarında şu temel farklar vardır: 1) Başlatan Süjeler: Soyut norm denetimini (iptal davası) sadece Anayasa'nın 150. maddesinde sınırlı sayıda sayılan süjeler başlatabilir: Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının en az 1/5'i (120 milletvekili). Somut norm denetimini (itiraz yolu) ise, görülmekte olan bir davada, o davaya bakan herhangi bir mahkeme (re'sen veya tarafların iddiasının ciddi bulunması üzerine) başlatır. 2) Denetim Konusu Normlar: Soyut norm denetiminin konusu Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) ve TBMM İçtüzüğü'dür. Somut norm denetiminin konusu ise daha dardır; sadece görülmekte olan davada 'uygulanacak' olan Kanun ve CBK hükümleridir. TBMM İçtüzüğü somut norm denetimine konu olamaz. 3) Başvuru Süreleri: Soyut norm denetimi, hak düşürücü sürelere tabidir. Esas yönünden denetim için normun Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 60 gün, şekil yönünden ise 10 gün içinde dava açılmalıdır (Anayasa m. 151). Somut norm denetiminde ise herhangi bir süre sınırı yoktur; dava derdest olduğu sürece her aşamada bu yola başvurulabilir. 4) Denetimin Amacı ve Niteliği: Soyut norm denetimi, bir normun herhangi bir somut olayla bağlantı kurulmaksızın, doğrudan ve genel olarak Anayasa'ya uygunluğunun denetlenmesidir. Amacı, Anayasal düzeni korumaktır. Somut norm denetimi ise, somut bir uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, o uyuşmazlıkta uygulanacak kuralın Anayasa'ya uygunluğunun denetlenmesidir. Amaç, somut davada Anayasa'ya aykırı bir kuralın uygulanmasını önlemektir.