TCK m. 155/1'de düzenlenen basit güveni kötüye kullanma suçu ile TCK m. 155/2'de düzenlenen nitelikli güveni kötüye kullanma suçu arasındaki temel ayrım nedir? Bu ayrımın soruşturma usulü (şikayet, uzlaşma) ve ceza miktarı üzerindeki etkilerini hukuki dayanaklarıyla açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #79297

TCK m. 155/1'deki basit güveni kötüye kullanma ile m. 155/2'deki nitelikli hal arasındaki temel ayrım, fail ile mağdur arasındaki ilişkinin niteliğidir. Basit halde, malın muhafaza veya belirli bir şekilde kullanılmak üzere devredildiği herhangi bir hukuki ilişki (örn: ariyet, vedia) yeterliyken; nitelikli halde, malın 'hizmet', 'meslek ve sanat' veya 'ticaret' ilişkisi nedeniyle ya da 'başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak' faile tevdi ve teslim edilmiş olması gerekir. Bu ayrım, kanun koyucunun belirli mesleki ve ticari ilişkilerde taraflar arasındaki güvenin daha yoğun olduğunu ve bu güvenin ihlalinin daha ağır bir yaptırım gerektirdiğini kabul etmesinden kaynaklanır. Bu ayrımın sonuçları şunlardır: 1) Ceza Miktarı: Basit halin cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezası iken (TCK m. 155/1), nitelikli halin cezası 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m. 155/2). 2) Soruşturma Usulü: Basit hal, şikayete tabidir (TCK m. 155/1). Yani mağdur şikayet etmedikçe soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Nitelikli hal ise re'sen soruşturulur, şikayete tabi değildir. 3) Uzlaşma: Her iki fıkradaki suç da CMK m. 253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Ancak basit hal şikayete bağlı olduğu için uzlaştırma sağlanamazsa ve şikayetten de vazgeçilmemişse davaya devam edilirken, nitelikli halde şikayet aranmadığı için uzlaştırma sağlanamazsa doğrudan kamu davasına devam edilir.