Güvenlik soruşturması iptal davalarında, dava açma süresi olan 60 günün niteliği nedir ve bu sürenin başlangıç anı nasıl tespit edilir? Sürenin geçirilmesinin hukuki sonucu nedir ve mahkeme bu durumu davanın hangi aşamasında dikkate alır?

Güvenlik soruşturması iptal davalarında dava açma süresi, İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 7 uyarınca 60 gündür. Bu süre, niteliği itibarıyla 'hak düşürücü' bir süredir. Yani, bu süre içinde dava açılmazsa, dava açma hakkı ortadan kalkar. Sürenin başlangıç anı, atamama veya ilişik kesme gibi olumsuz idari işlemin ilgiliye 'yazılı olarak tebliğ edildiği tarihi izleyen günden' itibaren işlemeye başlar. Kurumun CİMER üzerinden verdiği cevaplar da tebligat niteliği taşıyabilir. Sürenin geçirilmesinin hukuki sonucu, davanın esasa girilmeden 'süre aşımı yönünden reddedilmesi'dir. Dava açma süresinin kamu düzenine ilişkin olduğu kabul edildiğinden, mahkeme bu durumu davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) dikkate alır. Taraflar ileri sürmese bile, hakim sürenin geçip geçmediğini kontrol etmekle yükümlüdür. Genellikle bu kontrol, İYUK m. 14 uyarınca yapılan 'ilk inceleme' aşamasında yapılır ve süre aşımı tespit edilirse, dava İYUK m. 15/1-b uyarınca reddedilir. Ancak ilk incelemede fark edilmese bile, yargılamanın ilerleyen aşamalarında (cevap, temyiz vb.) fark edildiği anda da mahkeme süre ret kararı verebilir.