HMK'ya göre basit yargılama usulünün uygulandığı bir velayet davasında, mahkeme HMK m. 320/1'e dayanarak duruşma yapmaksızın, dosya üzerinden karar verebilir mi?

Hayır, veremez. Her ne kadar velayet davaları çekişmesiz yargı işi olup basit yargılama usulüne (HMK m. 385) tabi olsa ve HMK m. 320/1 dosya üzerinden karar verme imkânı tanısa da, bu imkân 'mümkün olan hallerle' sınırlıdır. Velayet, kamu düzeniyle doğrudan ilgili olup, çocuğun üstün yararının tespiti için tarafların (anne ve babanın) dinlenmesi, sosyal inceleme raporu alınması, pedagog veya uzman görüşüne başvurulması gibi tahkikat işlemlerini gerektirir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/19565 E., 2016/16175 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taraflara vakıaları bildirme, kanıtlama ve savunma yapma imkanı tanınmadan, yani hukuki dinlenilme hakkı (HMK m. 27) kullandırılmadan, dosya üzerinden velayet hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu tür davalarda duruşma açılması zorunludur.