TCK m. 292'de düzenlenen hükümlü veya tutuklunun kaçması suçunun faili kimler olabilir? Hakkında 'tazyik hapsi' kararı verilen bir kişinin cezaevinden kaçması bu suçu oluşturur mu? Ceza Genel Kurulu'nun 2020/519 K. sayılı kararının gerekçeleriyle açıklayınız.

Bu suç, faili bakımından 'özgü suç' niteliğindedir ve ancak 'hükümlü' veya 'tutuklu' statüsündeki kişiler tarafından işlenebilir. Tutuklu, CMK m. 100 vd. uyarınca hakkında tutuklama tedbiri uygulanan kişidir. Hükümlü ise, kural olarak hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunan kişidir. Evet, hakkında İcra ve İflas Kanunu uyarınca 'tazyik hapsi' kararı verilen bir kişinin cezaevinden kaçması da TCK m. 292 kapsamındaki suçu oluşturur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/1121 E., 2020/519 K. sayılı kararına göre bunun gerekçeleri şunlardır: 1. TCK m. 292/5'te 'hapis cezası adlî para cezasından çevrilmiş olanlar hakkında da uygulanır' hükmü yer almaktadır. Adli para cezasından çevrilen hapis de bir tür tazyik hapsidir ve bu hüküm, kanun koyucunun tazyik hapsi infaz edilenleri de suçun faili olarak kabul ettiğini göstermektedir. 2. Tazyik hapsinin infazına ilişkin 5275 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, bu kişileri 'hükümlü' olarak adlandırmaktadır. 3. Suçun koruduğu hukuki yarar, genel olarak adliyenin ve ceza infaz sisteminin etkinliğinin korunmasıdır. Tazyik hapsinin infazından kaçılması da bu yararı zedelemektedir. 4. TCK m. 292'nin ilk tasarı metinlerinde yer alan 'bir suçtan dolayı' ibaresi kanunlaşma sürecinde metinden çıkarılmıştır. Bu da suçun kapsamının sadece ceza mahkûmiyetleriyle sınırlı olmadığını göstermektedir.