HMK m. 143/2 uyarınca hâkimin, iddia veya savunmalardan birini diğerinden önce incelemeye karar vermesi (tefrik-i mesail) ne anlama gelir ve amacı nedir?

HMK m. 143/2, hâkime, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak amacıyla, resen veya taraflardan birinin talebi üzerine, tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verme yetkisi tanır. Bu kurum 'tefrik-i mesail' olarak da bilinir. Amacı usul ekonomisidir. Örneğin, bir tazminat davasında, öncelikle davalının kusurlu olup olmadığı (sorumluluk) meselesi incelenebilir. Eğer davalının kusursuz olduğu sonucuna varılırsa, zararın miktarını hesaplamak için uzun ve masraflı bir bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek kalmayacak, dava sorumluluk meselesi çözüldüğünde sona erecektir. Benzer şekilde, bir alacak davasında öncelikle zamanaşımı def'i incelenebilir. Eğer zamanaşımı def'i yerinde görülürse, alacağın esası hakkında inceleme yapmaya gerek kalmaz. Bu karar, hâkimin yargılamayı daha verimli yürütmesini sağlar.