'Aleyhe değiştirme yasağı' veya 'kazanılmış hak' ilkesi, uyarlama yargılamasında uygulanır mı? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımının gerekçesi nedir?

Hayır, 'aleyhe değiştirme yasağı' (CMK m. 307/4) veya 'kazanılmış hak' ilkesi, uyarlama yargılamasında uygulanmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun (örneğin, 2017/82 E., 2019/71 K. sayılı kararı) bu konudaki yaklaşımının temel gerekçesi şudur: Aleyhe değiştirme yasağı, henüz hakkında kesinleşmiş bir hüküm bulunmayan 'sanıklar' için öngörülmüş bir temyiz kanun yolu güvencesidir. Oysa uyarlama yargılaması, hakkındaki hüküm kesinleşmiş ve infaz edilebilir hale gelmiş 'hükümlüler' için yapılır. Bu yargılama, esasen infaza ilişkin bir faaliyettir. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre, infaza ilişkin kararlar 'kazanılmış hak' ilkesine konu olamazlar. Uyarlama yargılamasında hükümlünün tek kazanılmış hakkı, kesinleşen ilk hükümdeki ceza miktarıdır; yani uyarlama sonucunda bu miktardan daha ağır bir cezaya hükmedilemez. Ancak lehe kanun tespiti yapılırken yapılan hesaplamalarda, ilk hükümden daha aleyhe bir ara sonuç çıksa bile bu durum, nihai sonuç ilk hükümden ağır olmadığı sürece, kazanılmış hakkın ihlali anlamına gelmez.