Hukuk yargılamasında 'somutlaştırma yükü' (HMK m. 194) nedir ve bu yükün yerine getirilmesi için mahkemenin taraflara imkan tanıması gerekir mi?

Somutlaştırma yükü, tarafların iddia ettikleri vakıaları, hangi delillerle ispat edeceklerini açık ve somut bir şekilde mahkemeye bildirmeleri yükümlülüğüdür. Genel ve soyut iddialar (örneğin 'sözleşmeye aykırı davrandı' gibi) yeterli değildir; hangi eylemin, ne zaman, nerede ve nasıl sözleşmeye aykırı olduğunun ve bunun hangi delille (tanık, belge vb.) ispatlanacağının belirtilmesi gerekir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2013/7844 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, eğer tarafların iddiaları yeterince somut değilse, mahkeme HMK m. 31 (hâkimin davayı aydınlatma ödevi) kapsamında, taraflara iddialarını somutlaştırmaları için süre ve imkân tanımalıdır. Bu yapılmadan, anlaşılamayan iddialar üzerinden karar verilmesi usule aykırıdır.