Bir hukuk davasında mahkeme, dava şartı olan 'hukuki yarar' yokluğunu, davanın hangi aşamasında ve nasıl tespit etmelidir?

Hukuki yarar, bir dava şartıdır (HMK m. 114/1-h). Dava şartları, HMK m. 115 uyarınca 'davanın her aşamasında' mahkemece kendiliğinden araştırılır. Ancak bu, usulün diğer kurallarının göz ardı edileceği anlamına gelmez. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2013/7844 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkeme bu tespiti yapmadan önce, en azından dilekçeler teatisi aşamasının tamamlanmasını beklemeli ve tarafların iddia ve savunmalarını tam olarak görmelidir. Mahkeme, hukuki yarar yokluğu kanaatine varırsa, bu durumu ön inceleme aşamasında (HMK m. 138) veya tahkikatın başında karara bağlayabilir. Hukuki yararın varlığı, davacının o davayı açmakta korunmaya değer bir menfaatinin olup olmadığıyla ilgilidir.