Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2016/4578 K. sayılı kararında, 'savunmasının tespiti amacıyla hakkında yakalama kararı olan sanığın gözaltında iken kaçması' firar suçu sayılırken, aynı dairenin 2016/1100 K. sayılı kararında 'uyuşturucu madde ile yakalandıktan sonra gözaltına alınan' kişinin kaçması firar suçu sayılmamıştır. Bu iki karar arasındaki farkın olası hukuki temeli ne olabilir?

Bu iki karar arasındaki farkın olası hukuki temeli, 'gözetim'in dayanağının niteliğindedir. Yargıtay'ın bu ayrımı yaparken şu mantığı gütmüş olması muhtemeldir: 1) Mahkeme Kararına Dayalı Gözetim: 'Savunmasının tespiti amacıyla hakkında yakalama kararı olan sanık' durumunda, gözetim doğrudan bir 'mahkeme kararına' dayanmaktadır. Sanık, yargısal bir kararla aranmakta ve bu karar gereği yakalanarak adli makamların egemenliği altına alınmaktadır. Yargıtay, mahkeme kararına dayalı bu statüyü, TCK m. 292'deki 'gözetimi altında bulunduğu görevlilerin elinden kaçma' ifadesinin kapsamına daha yakın görmüş olabilir. 2) Savcılık Talimatına Dayalı Gözetim: 'Uyuşturucu madde ile yakalandıktan sonra gözaltına alınan' kişi durumunda ise, gözaltı işlemi genellikle bir mahkeme kararına değil, CMK m. 91 uyarınca Cumhuriyet savcısının talimatına dayanır. Bu, henüz yargısal bir kararla 'tutuklu' veya 'hükümlü' statüsüne sokulmamış, soruşturma aşamasına özgü idari niteliği ağır basan bir tedbirdir. Daire, bu nedenle, savcılık talimatına dayalı basit bir gözaltından kaçmanın, TCK m. 292'nin lafzındaki 'tutuklu veya hükümlü' olma şartını karşılamadığı sonucuna varmış olabilir. Kısacası, ayrım gözetimin 'yargısal' bir karara mı yoksa 'idari' bir tedbire mi dayandığı noktasında yapılmış olabilir.