Hukukumuzda diploma denklik başvurularında, YÖK'ün Yönetmelik ile getirdiği 'üniversite sıralaması' gibi kriterler, Türkiye'nin taraf olduğu ve Anayasa m. 90 uyarınca kanun hükmünde olan Lizbon Sözleşmesi'ne aykırı olabilir mi? Danıştay'ın bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Evet, aykırı olabilir. Danıştay 8. Dairesi'nin 2014/8548 K. sayılı kararında benimsediği yaklaşıma göre, bu tür kriterler Lizbon Sözleşmesi'ne aykırılık teşkil edebilir. Anayasa m. 90 uyarınca, temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmalar kanun hükmündedir ve kanunlarla çelişmesi halinde antlaşma hükümleri esas alınır. Lizbon Sözleşmesi, taraf ülkelerden alınan diplomaların, arada 'önemli bir farklılık (substantial difference)' olmadığı sürece tanınmasını emreder. Bu 'önemli farklılığın' ise idare tarafından objektif ve bilimsel bir inceleme ile somut olarak ortaya konulması gerekir. Danıştay'a göre, YÖK'ün yönetmelikle 'üniversite sıralaması' gibi genel ve soyut bir kritere dayanarak, somut bir inceleme yapmadan denklik talebini reddetmesi veya sınava tabi tutması, Lizbon Sözleşmesi'nin bu ilkesini ihlal eder. Çünkü her üniversite ve program kendi içinde değerlendirilmeli, soyut bir sıralama kriteri otomatik bir ret veya şart sebebi olarak kullanılamamalıdır. Bu durum, 'ahde vefa' ilkesine ve Anayasa m. 90'a aykırıdır.