Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2018/10424 K. sayılı kararındaki karşı oyda belirtilen 'taraflarca getirilme ilkesi' (HMK m. 25) ile 'hakimin davayı aydınlatma ödevi' (HMK m. 31) arasında nasıl bir denge kurulmalıdır?

Taraflarca getirilme ilkesi, davanın malzemesini (vakıaları ve delilleri) tarafların getireceğini, hakimin kural olarak tarafların ileri sürmediği vakıaları ve delilleri kendiliğinden araştıramayacağını ifade eder (HMK m. 25). Hakimin davayı aydınlatma ödevi ise, tarafların sunduğu malzeme içindeki belirsiz veya çelişkili hususları açıklığa kavuşturmak için onlara soru sorabilmesini ve delil göstermelerini isteyebilmesini sağlar (HMK m. 31). Karşı oydaki argüman, bu dengenin 'taraflarca getirilme ilkesi' lehine korunması gerektiği yönündedir. Buna göre, hakim davayı aydınlatma ödevi kapsamında, davacıya 'davanı ara malike de yöneltmelisin' şeklinde bir telkinde bulunamaz. Çünkü bu, belirsiz bir hususu aydınlatmak değil, davanın tarafını değiştirmeye yönelik bir 'yol gösterme' olur ve taraflarca getirilme ilkesini ihlal eder. Aydınlatma ödevi, mevcut taraflar ve onların iddiaları arasındaki çelişkileri gidermeye yöneliktir; davanın taraflarını genişletmeye yönelik bir araç olarak kullanılamaz.