TCK m. 220/6 hükmü, Anayasa Mahkemesi tarafından bireysel başvuru yoluyla incelenirken, bu durum 6216 sayılı Kanun'un 45/3. fıkrasındaki 'yasama işlemleri aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı' yasağını ihlal eder mi? AYM'nin bu konudaki yaklaşımı nasıl açıklanabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #77466

Prensip olarak Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurularda kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleyemez (soyut/somut norm denetimi yapamaz). Ancak Hamit Yakut kararında AYM, TCK m. 220/6'yı doğrudan iptal etmemiş veya Anayasa'ya aykırı bulmamıştır. Bunun yerine, bu kanun hükmünün 'uygulanmasından kaynaklanan' bir hak ihlali tespit etmiştir. Mahkeme, ihlalin tekil bir yargısal hatadan değil, kanunun kendisindeki 'yapısal bir sorundan' (belirsizlik, orantısızlık) kaynaklandığını ve benzer binlerce ihlale yol açtığını saptamıştır. Bu tespitten sonra, 'pilot karar' usulünü (İçtüzük m. 75) işleterek, bu yapısal sorunun çözümü için durumu yasama organına bildirmiştir. Bu yaklaşım, 6216 sayılı Kanun m. 45/3 yasağını aşmak değil, sistematik ve yapısal sorunlardan kaynaklanan temel hak ihlallerini gidermeye yönelik istisnai bir yöntem olarak görülebilir. AYM, kanun koyucunun yerine geçip normu düzeltmek yerine, sorunu tespit edip çözüm için yetkili organ olan TBMM'ye işaret etmektedir.