Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'taraflarca getirilme ilkesi' (m. 25) ile 'hakimin davayı aydınlatma ödevi' (m. 31) arasındaki denge nasıl kurulmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #77135

Taraflarca getirilme ilkesi, davanın maddi vakıalarını ve delillerini sunma yükümlülüğünün taraflara ait olduğunu belirtir. Hakimin davayı aydınlatma ödevi ise, hakimin, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabilmesi, soru sorabilmesi ve delil gösterilmesini isteyebilmesidir. Denge, hakimin tarafsızlığını bozmadan ve taraflardan birine yardım eder veya yol gösterir bir pozisyona düşmeden, sadece davanın özünü ve belirsiz noktaları aydınlatmakla sınırlı kalmasıyla kurulur. Hakim, tarafların ileri sürmediği bir vakıayı kendiliğinden inceleme konusu yapamaz.