Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için aranan 'evliliğin en az bir yıl sürmüş olması' (TMK m. 166/3) şartının temel amacı nedir? 11 aydır evli olan ancak boşanmanın tüm sonuçlarında anlaşan bir çift neden anlaşmalı boşanamaz?

Cevap: Bu bir yıllık sürenin temel amacı, evlilik kurumunu korumak ve tarafların ani, düşünülmemiş ve geçici heveslerle veya sorunlarla evliliklerini kolayca sona erdirmelerinin önüne geçmektir. Kanun koyucu, bir yıllık sürenin, eşlerin birbirlerini tanıması, evliliğin getirdiği sorumlulukları anlaması ve evlilik birliğini sürdürüp sürdüremeyecekleri konusunda daha sağlıklı ve olgun bir karar vermeleri için asgari bir süre olduğunu varsaymıştır. Bu süre, bir nevi 'düşünme ve adaptasyon süresi' olarak öngörülmüştür. 11 aydır evli olan bir çift, boşanmanın tüm sonuçlarında anlaşmış olsalar bile, bu kanuni şartı (bir yıllık kıdem) yerine getirmedikleri için anlaşmalı boşanamazlar. Bu şart, kamu düzenine ilişkin, emredici bir usul kuralıdır ve hakimin takdirine bağlı değildir. Bu çiftin boşanabilmesi için, ya bir yıllık sürenin dolmasını beklemeleri ya da çekişmeli boşanma davası açarak evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ispatlamaları gerekir.