Bir boşanma davasında, davacı tarafın iddialarını ispat için gösterdiği tanıkların tamamı dinlenmeden, mahkemenin 'yeterli delil elde edildiği' gerekçesiyle diğer tanıkları dinlemekten vazgeçmesi hukuken mümkün müdür? Bu durumun hukuki dayanağı nedir?

Cevap: Evet, mümkündür. Bu durumun hukuki dayanağı, HMK m. 241'dir. Bu maddeye göre, 'Mahkeme, gösterilen tanıklardan bir kısmının tanıklığı ile ispat edilmek istenen husus hakkında yeter derecede bilgi edindiği takdirde, geri kalanların dinlenilmemesine karar verebilir.' Bu, 'usul ekonomisi' ilkesinin bir yansımasıdır. Amaç, aynı vakıayı tekrar tekrar anlatacak tanıkları dinleyerek yargılamayı gereksiz yere uzatmaktır. Ancak, mahkemenin bu yetkisini kullanırken dikkatli olması gerekir. Eğer dinlenmeyen tanıkların, daha önce dinlenenlerden farklı veya davanın seyrini değiştirebilecek yeni bir olgu hakkında beyanda bulunma ihtimali varsa, mahkemenin bu tanıkları da dinlemesi gerekir. Aksi takdirde, tarafların 'ispat hakkı' ve 'hukuki dinlenilme hakkı' kısıtlanmış olur ve bu durum bir üst mahkemede bozma sebebi olabilir. Mahkeme, bu kararı verirken, dinlenmeyen tanıkların hangi vakıa için gösterildiğini ve o vakıanın zaten yeterince aydınlatılıp aydınlatılmadığını gerekçelendirmelidir.