Anlaşmalı boşanma protokolü, Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/475 sayılı kararında belirtildiği gibi 'kendine özgü bir sözleşme' olarak nitelendirilmektedir. Bu sözleşmenin, Borçlar Kanunu'ndaki genel sözleşmelerden temel farkları nelerdir?

Cevap: Anlaşmalı boşanma protokolü, Borçlar Kanunu'ndaki genel sözleşmelerden şu temel farklarla ayrılır: 1) Onay Şartı: Borçlar Kanunu'nda sözleşmeler, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulur ve kural olarak başka bir merciin onayına ihtiyaç duymaz. Anlaşmalı boşanma protokolü ise, geçerli olabilmesi ve hukuki sonuç doğurabilmesi için mutlaka bir mahkeme (hakim) tarafından 'uygun bulunarak onaylanması' şartına bağlıdır (TMK m. 166/3). 2) Kamu Düzeniyle İlişkisi: Genel sözleşmelerde tarafların irade serbestisi esastır ve kamu düzenine aykırı olmadığı sürece içerik serbestçe belirlenir. Boşanma protokolü ise, özellikle çocukların velayeti ve nafakası gibi konularda doğrudan kamu düzenini ilgilendirir. Bu nedenle hakim, tarafların iradesine rağmen, kamu düzeni ve çocuğun üstün yararı gerektirdiğinde protokole müdahale edebilir. 3) Dönülebilirlik: Genel sözleşmelerde 'sözleşmeye bağlılık (ahde vefa)' ilkesi esastır ve taraflar kural olarak sözleşmeden tek taraflı dönemezler. Anlaşmalı boşanma protokolünden ise, Yargıtay içtihatlarına göre, hüküm kesinleşinceye kadar taraflardan herhangi biri tek taraflı olarak dönebilir. Bu, protokolün kesin bağlayıcılığının hükmün kesinleşmesine kadar askıda olduğunu gösterir.