7440 sayılı Kanun'la getirilen ek verginin, artan kamu harcamalarını finanse etme amacı, Anayasa'nın 13. maddesindeki 'ölçülülük' ilkesi açısından 'gereklilik' alt ilkesini karşılar mı? Bu ilkenin karşılanıp karşılanmadığını tartışırken hangi alternatifler göz önünde bulundurulmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #76862

Cevap: 'Gereklilik' alt ilkesi, hedeflenen amaca ulaşmak için seçilen müdahalenin zorunlu olmasını, aynı amaca ulaşabilecek daha hafif bir müdahale aracının bulunmamasını ifade eder. Ek verginin 'gerekliliği' tezi, özellikle deprem sonrası oluşan olağanüstü kamu harcamaları karşısında devletin acil ve büyük bir gelire ihtiyaç duyduğu ve verginin en temel gelir kaynağı olduğu argümanına dayanır. Bu açıdan gerekli olduğu savunulabilir. Ancak, bu tezi tartışırken şu alternatiflerin de göz önünde bulundurulması gerekir: 1) Mevcut vergi oranlarında genel bir artış yapılması (geriye yürüme tartışması yaratmadan). 2) Yeni dolaylı vergiler (KDV, ÖTV) ihdas edilmesi. 3) Kamu harcamalarında ciddi kısıntılara gidilmesi (israfın önlenmesi). 4) İç veya dış borçlanma yollarına başvurulması. Eğer bu alternatiflerden biri veya birkaçı, aynı amaca, mülkiyet hakkına ve hukuki güvenlik ilkesine daha az müdahale ederek ulaşmayı sağlayabilecek nitelikteyse, o zaman geriye dönük ek vergi uygulamasının 'gerekli' olmadığı, yani daha hafif bir aracın bulunduğu ileri sürülebilir. 'Gereklilik' testi, bu alternatiflerin etraflıca değerlendirilmesini zorunlu kılar.