Boşanma davasında, taraflardan birinin uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti suçundan uzun süreli hapis cezası alması ve bu kararın kesinleşmesi, boşanma davasının usulüne nasıl bir etki eder? Mahkemenin re'sen yapması gereken işlem nedir? (Yargıtay 2. HD Karar: 2017/13790)

Cevap: TMK m. 407 uyarınca, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her ergin kısıtlanır. Bu, kanuni bir sonuçtur. Bir boşanma davasının tarafı olan kişi, bu şekilde bir ceza alıp kararı kesinleştiğinde, kısıtlı hale gelir ve dava ehliyetini yitirir. Artık davayı bizzat veya kendi tuttuğu avukat aracılığıyla takip edemez. Yargıtay 2. HD'nin 2017/13790 sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu durumda mahkemenin re'sen (kendiliğinden) harekete geçmesi gerekir. Mahkemenin yapması gereken işlem, davalının kısıtlandığını ve kendisine bir vasi atanması gerektiğini yetkili vesayet makamına (Sulh Hukuk Mahkemesi) ihbar etmektir. Vasi atandıktan sonra, dava durdurulduğu yerden devam eder ve husumet (dava) vasiye yöneltilir. Tebligatlar ve diğer usuli işlemler artık vasiye yapılır. Bu işlem yapılmadan yargılamaya devam edilip karar verilmesi, taraf teşkilinin sağlanmaması ve savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle usule aykırıdır ve bozma sebebidir.